احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

290

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

هيئت حكومتى موقتى مهاجرين در برلين اقامت داشت برخوردار بودند . در اين موقع فن درگلتز پاشا سردار معمر و شهير آلمانى فوت كرده و كوت العماره بعد از مدتها محاصره تسليم شد و چون روسها براى استخلاص كوت العماره و دست يافتن به بغداد نهايت جديت را مينمودند و بر قواى خود خيلى افزوده و با تجهيزات مفصل حملات شديد ميكردند قواى ملى بعد از چند ماه پايدارى مجبور بعقب‌نشينى و رد مواقع متصرفى در حدود كوههاى بالاى ذهاب و قصر شدند و چون در آن موقع انور پاشا براى ملاحظه نتايج تسليم محصورين كوت العماره و رسيدگى باردوى عراق عرب بعد از فوت فن درگلتز ببغداد آمده بود از نظام السلطنه ببغداد دعوت نمود و مشار اليه با هيئت حكومت موقتى و نمايندگان و رؤساى مليون عازم بغداد شدند . انور پاشا در آنموقع وزير جنگ و فرمانده كل قواى عثمانى بود مشار اليه و طلعت پاشا در درجهء اول و چند نفر از هم‌عهدان آنها در درجه دوم هيئت مركزى حزب را تشكيل داده و با كمال اقتدار دولت عثمانى را اداره مينمودند و هم‌چنين بايد متذكر بود كه چون در آن غوغاى عالمگير اغلب ملل اسلامى جزء مستملكات و مستعمرات دول مؤتلفه و بالطبع ناراضى و مستعد نهضت‌هاى ملى بودند و بدين سبب حتى دولت آلمان خود را از طرفداران جدى ملل اسلامى معرفى مينمود در چنين موقع بديهى است دولت عثمانى كه هنوز لبنان ، شام ، عراق عرب ، حجاز و غيره را از دست نداده بود و بعلاوه ملتش مسلمان متعصب و سلطانش خود را جانشين خلفاء ميدانست با كمال جديت و اهتمام از سياست اتحاد اسلام طرفدارى ميكرد و بعضى از رجال و سياستمداران بين المللى اسلامى در آنموقع در وزارتخارجه عثمانى و حزب مشغول تبليغ و پروپاگاند اتحاد اسلام بودند فوزى بك اتاشه ميليتر عثمانى نزد هيئت حكومت موقتى هم از دوستان صميمى انور پاشا و از نژاد كرد و منتسب بدراويش نقش‌بندى بود و بدين جهت بالاخص از روى عقيده و ايمان سعى وافرى در اين رشته داشت . به لحاظ مذكور در بغداد از روى كمال صميميت و صفا از هيئت حكومت نمايندگان و مليون ايران